Það er fátt eins notalegt og bolli af góðu kaffi á rólegum morgni og fyrir suma er morgunbollinn lykilatriði inn í góðan vinnudag.
En þegar við horfum á hjarta- og æðasjúkdóma vakna eðlilega spurningar. Er kaffi gott eða slæmt fyrir hjartað? Skiptir máli hversu mikið við drekkum? Hvernig er þetta ef maður glímir við háþrýsting, hjartsláttaróreglu eða hefur fengið hjartaáfall?
Við skulum skoða hvað nýjustu rannsóknir segja um áhrif kaffis á hjartaheilsu bæði kosti og hugsanlega galla.
Hófleg kaffineysla – jákvæð tenging við hjartaheilsu
Fjölmargar nýlegar rannsóknir sýna að hófleg kaffidrykkja, eða 2–4 bollar á dag geta dregið úr áhættu á hjarta og æðasjúkdómum. Í einni umfangsmikilli yfirlitsgrein úr fjölmörgum rannsóknum í European Journal of Preventive Cardiology kom fram að þeir sem drukku kaffi reglulega voru með lægri dánartíðni af völdum hjartasjúkdóma samanborið við þá sem drukku ekkert kaffi.
Kaffi inniheldur andoxunarefni og lífvirk efni sem virðast vernda æðakerfið. Þessi áhrif eru óháð því hvort kaffi er koffínlaust eða ekki sem bendir til að það sé eitthvað fleira en bara koffínið sem skiptir máli.
Gæti dregið úr líkum á hjartabilun
Samkvæmt rannsókn sem birt var í Circulation: Heart Failure virðist hæfileg kaffineysla einnig tengjast minni hættu á hjartabilun. Þeir sem drukku tvo til þrjá bolla á dag voru í 10–12% lægri áhættu. Skýringin gæti legið í því að kaffið styður við blóðflæði og eykur næmni hjartans fyrir hormónum eins og adrenalíni sem hefur áhrif á samdráttargetu hjartans.
En hvað með blóðþrýsting og hjartslátt?
Hér skiptast á skoðanir. Koffín getur tímabundið hækkað blóðþrýsting, sérstaklega hjá þeim sem drekka lítið eða eru viðkvæmir fyrir koffíni. Þetta er yfirleitt skammvinn áhrif, en fyrir fólk með ómeðhöndlaðan háþrýsting getur þetta aukið álag á hjartað.
Sömuleiðis getur kaffi valdið aukinni hjartsláttartíðni og jafnvel hjartsláttaróreglu hjá sumum. Þetta á helst við þegar neytt er mikils magns eða -fjórum til fimm bollum á dag- eða ef viðkomandi er með undirliggjandi hjartsláttarvandamál eins og gáttatif.
Svefn og álag – óbeinir þættir
Það má ekki gleyma svefninum. Kaffidrykkja seint á daginn getur haft áhrif á svefn, sérstaklega hjá þeim sem eru næmir fyrir koffíni. Truflaður svefn tengist meiri áhættu á hjarta- og æðasjúkdómum, svo það getur borgað sig að stilla kaffineyslu í hóf eftir klukkan þrjú á daginn.
Að lokum
Kaffi er ekki óvinur hjartans, síður en svo. Í raun sýna margar rannsóknir að það geti verið hluti af hjartavænni lífsstílsbreytingu ef það er drukkið í hófi. En á sama tíma skiptir máli að hlusta á líkamann, fylgjast með áhrifum á blóðþrýsting og svefn og ræða við lækni ef þú ert í áhættuhópi.
Fyrir flesta er einn til þrír bollar af kaffi á dag fullkomlega í lagi og jafnvel heilsusamlegt. En eins og með svo margt í lífinu þá er jafnvægið lykillinn.
Björn Ófeigs.
Heimildir
American Heart Association – Kaffi og hjartabilun
Drinking one or more cups of coffee a day may reduce the risk for heart failure by up to 30%.
Aðgangur að fréttinni frá AHA
Ding M. o.fl. (2014) – Meta-analýsa um kaffineyslu og CVD
Moderate coffee consumption was inversely significantly associated with CVD risk, with the lowest CVD risk at 3 to 5 cups per day.
PubMed eða PMC-útgáfa
Poole R. o.fl. (2017) – Umbrella‑review í BMJ
Yfirlit yfir margar meta‑analýsur sýnir yfirleitt fleiri kosti en galla af kaffineyslu.
BMJ grein
Mattioli AV (2025) – Hjartaheilsa og kaffidrykkja
Moderate coffee intake (1–3 cups per day) is associated with reduced all‑cause and cardiovascular mortality.
ScienceDirect samantekt
ESC (2025) – Morgunkaffi og lægri dánartíðni
Morning coffee drinkers were 16% less likely to die of any cause, and 31% less likely to die of CVD.
ESC pressutilkynning
Health.com (2025) – Kaffi og blóðþrýstingur
Moderate, regular coffee consumption (1–3 cups per day) does not negatively affect blood pressure in most people.
Health.com grein
Ageing Research Reviews / ISIC (2024–2025) – lengri heilbrigð öldrun (healthspan)
Regular coffee consumption added almost two extra years of healthy ageing.
Coffee & Health eða Verywell Health
European Heart Journal (2025) – CVD áhætta og kaffi
Moderate coffee consumption is associated with reduced risk of hypertension, type 2 diabetes, myocardial infarction, arrhythmias, heart failure, and even overall mortality.
Eur Heart J grein / PubMed
American College of Cardiology (2022) – Kaffi fyrir hjartasjúklinga
2–3 cups a day associated with 10‑15% lower risk of CHD, heart failure, arrhythmias, or death; even among those with existing CVD/AFib.
Fréttatilkynning
