Kransæðasjúkdómur

Heart threats at the National Hospital’s thesis department.

Cardiovascular disease may affect all aspects of the cardiovascular system of the body, whether it is the heart muscle or valve, lumen, coronary artery, systemic system of the heart, artery or vein.

It can be complicated to diagnose heart disease for the reasons that people often suffer from more than one disease at the same time. Thus, for example, one problem may shadow the shadow of another problem and therefore the problem of how to use treatment. Then one type of heart disease can cause another such disease. For example, coronary artery disease can cause a heart attack, which can damage the heart muscle so much that the heart can not pump in the same way as before, or even with the consequence that the heart’s system does not work properly. Similarly, coronary artery disease can cause arrhythmia, which may be serious even life-threatening.

Chest
pain chest pain (angina) is the warning light that nothing is wrong. They are a serious matter and should always be taken seriously. Some of the chest pain that people may find is a cause of suicidal causes; musculoskeletal stiffness, associated with a lumen around the heart, is transient or simply overloaded.

Auglýsing

However, the person may also have coronary artery disease which needs treatment or a heart attack. Chest pain develops when the heart muscle does not get enough oxygen due to low blood flow around the coronary artery.

If chest pain associated with coronary artery / heart attack, they often lead to the left arm, even both, up to the neck and teeth and even back to the back. Pain is more often triggered when the heart works faster and requires more oxygen.

Brjóstverkir við áreynslu þurfa ekki að þýða að viðkomandi sé að fá hjartaáfall heldur koma verkirnir þegar blóðflæði er ekki nægjnalegt í skamman tíma. Hjartaáfall verður þegar blóðflæði stöðvast algjörlega. Brjóstverkir gefa samt sem áður til kynna að ekki sé allt með felldu og því þarf einstaklingur með verki sem þessa að hafa tafarlaust samband við bráðamóttöku eða hringja á sjúkrabíl.

Hjartaáfall
Hjartaáfall framkallast þegar blóðflæði til hjartavöðvans stöðvast. Ef blóðflæðið kemst ekki fljótlega af stað aftur kemur skemmd í vöðvann vegna súrefnisskorts og jafnvel drep.

Meðferð við hjartaáfalli ber mestan árangur ef hún hefst innan við 60 mínútum eftir að áfallið á sér stað og því er mikilvægt að koma einstaklingi sem hefur fengið hjartaáfall undir læknishendur hið snarasta.

Hjartaáfall á sér í flestum tilvikum stað í kjölfar kransæðastíflu en hún er ein algengasta dánarorsök Íslendinga. Kransæðastífla myndast yfirleitt á þónokkuð löngum tíma. Þá þykkna veggir kransæðanna og misþykkar fituskellur (atheroma) skaga inn í æðarnar. Orsök stíflunnar er oftast sú að æðaskella rifnar, eða blæðing verður inn í hana. Við það hleðst upp blóðsegi á staðnum sem getur stíflað æðina. Ef blóðseginn er nógu stór til að stöðva flæði um æðina algjörlega fær viðkomandi hjartaáfall.

Kransæðastífla
Þegar einstaklingur fær hjartaáfall hefur blóðflæði stöðvast algjörlega vegna stíflu í kransæð og hluti hjartavöðvans fær ekki súrefni. Kransæðastífla er ein algengasta dánarorsök Íslendinga líkt og annarra vestrænna þjóða. Undanfari hennar er að jafnaði áralöng þróun æðakölkunar sem veldur því að veggir kransæðanna þykkna og misþykkar fituskellur (atheroma) skaga inn í æðarnar. Þetta ferli getur verið langt komið áður en sjúkdómseinkenni koma fram. Algengasta einkenni kransæðaþrengsla er brjóstverkur við áreynslu eða geðshræringu en fyrstu sjúkdómseinkenni geta reyndar líka stafað af stíflunni sjálfri. Orsök stíflunnar er oftast sú að æðaskella rifnar, eða blæðing verður inn í hana. Við það hleðst upp blóðsegi á staðnum sem getur stíflað æðina. Þegar kransæð lokast skyndilega er um bráðakransæðastíflu að ræða; blóðflæði stöðvast, hjartavöðvinn verður fyrir súrefnisskorti og úr verður hjartaáfall sem leitt getur af sér hjartadrep eða dauða ef ekkert er að gert.

Unnt er að hægja á eða stöðva ferli kransæðastíflu með ýmsum ráðum og áhrifaríkt er að taka á svonefndum áhættuþáttum kransæðasjúkdóms: reykingum, auknu kólesterólmagni í blóði og háþrýstingi, ná hæfilegri líkamsþyngd og stunda reglulega líkamsrækt. Þeir sem hafa sykursýki eða ættarsögu um kransæðasjúkdóm þurfa einnig sérstaka aðgæslu. Á síðari árum hefur komið í ljós að verulegur ávinningur er að lyfjum sem draga úr kólesterólmagni í blóði. Þessi lyf virðast draga úr dánartíðni kransæðasjúklinga um 30-40%. Ástæða er til að gefa þessi lyf flestum kransæðasjúklingum og öðrum sem hafa hátt kólesteról.

Á undanförnum árum hefur tíðni kransæðastíflu lækkað jafnt og þétt á Íslandi, einkum meðal karla, og dánartíðni af hennar völdum hefur lækkað enn meira. Samt fá yfir 1000 íslendingar kransæðastíflu á ári hverju og dánartíðni af hennar völdum er töluverð. Dánartíðnin er hæst fyrstu klukkustundirnar eftir að stífluna ber að höndum, en fer síðan hratt lækkandi. Margir látast áður en þeir komast á sjúkrahús, en meðal sjúklinga sem eru lagðir eru inn á sjúkrahús er dánartíðni víðast um 10-15%. Fyrir nokkrum áratugum var þessi tala 20-30%.

Ávinningur svokallaðrar segaleysandi meðferðar er mjög háður því hve langt er liðið frá upphafi einkenna. Mestur er ávinningurinn fyrstu 4-6 klukkustundirnar en meðferðin getur stöku sinnum komið að gagni þótt liðnar séu allt að 12 klst. frá upphafi einkenna. Kransæðarnar hafa það hlutverk að næra hjartavöðvann og lokist þær deyja vöðvafrumurnar og viðkomandi svæði í hjartavöðvanum breytist í ör. Ef tekst að leysa upp segann (tappann) má oft koma í veg fyrir yfirvofandi vöðvadrep. Síðan getur gefist tími til varanlegri aðgerða, t.d. víkkunar á kransæð eða hjartaskurðaðgerðar, auk þess sem tekist er á við áhættuþætti kransæðasjúkdóms.

Augljóst er að miklu skiptir að sjúklingar með kransæðastíflu komist á sjúkrahús svo fljótt sem verða má. Sjúkdómseinkennin þekkja flestir; verkur, sviði eða seyðingur fyrir miðju brjósti sem oft leiðir út í annan eða báða handleggi. Þessu geta fylgt almenn einkenni, s.s. þrekleysi, ógleði og sviti. Margir kransæðasjúklingar eiga nitroglycerin (tungutöflur), en þær virka sjaldnast á verk sem stafar af kransæðastíflu. Nauðsynlegt er að taka alvarlega brjóstverk af þessu tagi ef hann stendur lengur en um 10 mínútur.

Tilgangurinn með innlögn á sjúkrahús er ekki einvörðungu sá að beita segaleysandi meðferð. Kransæðastífla getur haft í för með sér ýmsa fylgikvilla. Algengastar eru hjartsláttartruflanir af ýmsu tagi sem geta verið lífshættulegar. Þær eru meðhöndlaðar með lyfjum, gangráði eða raflosti eftir atvikum.

Ný þekking á eðli kransæðastíflu og ný meðferðarúrræði hafa leitt til lengra lífs og bættrar heilsu kransæðasjúklinga. Í svonefndri MONICA rannsókn sem tekur til fjölmargra landa víða um heim, hefur gefist kostur á að bera saman horfur sjúklinga með kransæðastíflu þar sem nákvæmlega sömu greiningaraðferðum er beitt. Í ljós hefur komið að horfur Íslendinga sem fá kransæðastíflu eru betri en íbúa flestra annarra þjóða.

Ísland ásamt Danmörku hefur lægstu dánartíðni þeirra sem leggjast inn á sjúkrahús með kransæðastíflu. Sú ráðstöfun að hafa vakt á þræðingatækjum á kvöldin og um helgar skiptir sköpum til að ná þessum árangri en framkvæmdar eru um 150 bráðaþræðingar á ári.

Ástæða er til bjartsýni þegar horft er fram á veginn. Íslendingar hafa tekið hjarta- og æðasjúkdóma fastari tökum en flestallar aðrar Evrópuþjóðir og er árangurinn í samræmi við það.

Sources: www.nhs.uk , www.landlaeknir.is , www.doktor.is , www.hjartamidstodin.is , www.hjartaheill.is , www.nhlbi.nih.gov

Remember to leak us on Facebook

 

 

Auglýsing