Þegar við heyrum orðið hjartaöng sjá flestir fyrir sér klassískan, þrýstandi brjóstverk. En það er aðeins hluti sögunnar.
Sannleikurinn er sá að hjartaöng getur birst á margfalt lúmskari hátt og þá sérstaklega hjá konum, eldri einstaklingum og fólki með sykursýki. Þessi óvenjulegu einkenni eru oft misskilin eða hunsuð, einfaldlega vegna þess að þau smellpassa ekki inn í „hefðbundna“ lýsingu á brjóstverk.
Kuldahrollur sem kemur óvænt
Það er fátt sem minnir á hjartað þegar kuldahrollur læðist upp bakið. Samt sást í nokkrum rannsóknum að óútskýrður kuldahrollur, sérstaklega í hvíld eða við væga áreynslu, getur verið viðvörunarmerki um skert blóðflæði til hjartans. Þetta er hluti af streituviðbragði líkamans: þegar hjartað fær ekki nægt súrefni fer taugakerfið á fullt og kuldahrollur getur verið hluti af þeirri mynd.
Mæði sem kemur fyrr en áður
Mæði er eitt mest vanmetna einkennið. Margar konur hafa sagt frá því að þær hafi ekki fengið brjóstverk heldur aðeins „farið fljótt í andnauð“ við létt verkefni. Þetta er sérstaklega algengt hjá fólki með sykursýki eða háan blóðþrýsting.
Ef þú þarft skyndilega að stoppa oftar í stiganum eða finnur að þú ert ekki með sama þol og áður og mæðist fljótt án skýringa þá má alltaf staldra við og velta fyrir sér hjartanu.
Ógleði, óþægindi í maga og jafnvel uppköst
Þetta er klassískt „ekki hugsa um hjartað“ einkenni. Ógleði tengd hjartaöng kemur oft frá vagus-tauginni, sem stjórnar bæði hjartslætti og magastarfsemi. Konur upplifa þetta oftar en karlar og því miður eru margar sendar heim með „magavandamál“ þegar raunveruleg orsök er í hjartanu.
Óútskýrð þreyta sem endist dögum saman
Þreyta er einkenni sem flest okkar tengja við streitu eða svefnleysi. En hjá mörgum konum er einmitt þreyta fyrsta merkið um að blóðflæði til hjartans sé ekki eins og það á að vera. Í rannsóknum á konum með brjóstverki hafa margar lýst því að nokkrum dögum eða vikum áður en þær voru greindar með hjartavandamál hafi þær fundið fyrir skrítinni, djúpri þreytu sem engin hvíld virtist hjálpa til að laga.
Hvenær á að bregðast við?
Ef þessi einkenni koma skyndilega, eru óútskýrð eða versna við áreynslu og þá sérstaklega ef þau birtast á sama tíma þá er alltaf skynsamlegt að láta líta á sig. Það er ekki alltaf brjóstverkur sem segir söguna; stundum eru það litlu fínlegu merkin sem gefa sterkustu vísbendingarnar.
Heimildir
1. American Heart Association – Angina (chest pain) – einkenni
https://www.heart.org/en/health-topics/heart-attack/angina-chest-pain www.heart.org
2. Mayo Clinic – Heart disease in women: symptoms and risk
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/heart-disease/in-depth/heart-disease/art-20046167 Mayo Clinic
3. British Heart Foundation – Angina: causes, symptoms & treatments
https://www.bhf.org.uk/informationsupport/conditions/angina British Heart Foundation
4. Circulation
Angina Pectoris Without Chest Pain: Clinical Implications of Silent Ischemia
