Þreyta sem viðvörunarmerki – hvenær á að hlusta?

Óútskýrð og langvarandi þreyta getur tengst hjartasjúkdómum

Við verðum öll þreytt. Það er hluti af lífinu. Svefnleysið safnast upp, vinnuvikan er löng eða lífið sjálft aðeins of mikið.

En stundum er þreytan ekki bara eðlileg afleiðing af álagi. Stundum er hún skilaboð frá líkamanum og jafnvel frá hjartanu.

-Auglýsing-

Spurningin er einföld: Hvenær er þreyta saklaus og hvenær ættum við að staldra við?

- Auglýsing-

Eðlileg þreyta sem lagast með hvíld

Eðlileg þreyta á sér yfirleitt skýra skýringu. Hún kemur eftir:

Of lítinn svefn
Mikla streitu eða andlegt álag
Líkamlega áreynslu
Væg veikindi

Það sem einkennir hana er að hún lagast. Góður nætursvefn, róleg helgi eða smá frí gerir gæfumuninn. Orkan kemur aftur og líkaminn finnur jafnvægið sitt.

Þessi tegund þreytu er hluti af heilbrigðu lífi. Hún er ekki hættumerki heldur er hún einfaldlega merki um að við séum mannleg.

- Auglýsing -

Þegar þreytan er „öðruvísi“

Hjartatengd þreyta er oft lúmskari og ekki alltaf auðþekkjanleg. Hún getur komið án augljósrar ástæðu og hverfur ekki þrátt fyrir hvíld.

Fólk lýsir henni oft ekki sem syfju heldur djúpu orkuleysi. Eins og rafhlaðan sé einfaldlega orðin tóm. Þú þekkir sjálfan þig ekki alveg og dagleg verk verða fyrirhafnarmeiri, þolið minnkar og þú þarft meiri hvíld en áður.

Slíkri þreytu getur fylgt:

Mæði við létta áreynslu
Þyngsl eða óþægindum fyrir brjósti
Svimi
Óreglulegur hjartsláttur

Þetta þarf ekki alltaf að þýða alvarlegan hjartasjúkdóm. En það er ástæða til að skoða málið.

Af hverju tengist þreyta hjartanu?

Hjartað er dæla líkamans. Ef dælu afköstin minnka, jafnvel lítillega berst minna súrefni og næring til vöðva og líffæra. Líkaminn bregst við með því að draga úr afköstum. Þú finnur það sem þreytu.

Þetta sést til dæmis hjá fólki með hjartabilun, en einnig getur þreyta verið eitt af fyrstu merkjum kransæðasjúkdóms. Samkvæmt upplýsingum frá Johns Hopkins Medicine getur langvarandi eða óútskýrð þreyta verið hluti af einkennamynd hjartasjúkdóma og sérstaklega ef hún kemur fram samhliða öðrum einkennum.

Það sem gerir þetta flókið er að þreyta er algeng. Þess vegna er auðvelt að afskrifa hana.

Hvenær ættir þú að hlusta?

Það er skynsamlegt að leita læknis ef þreytan:

Er nýtilkomin og þú finnur ekki skýringu
Versnar smám saman
Hefur áhrif á athafnir daglegs lífs og starfsgetu
Fylgir mæði, bjúg eða brjóstóþægindum

Við eigum ekki að lifa í stöðugum ótta við einkenni. En við eigum heldur ekki að hundsa þau.

Að lokum

Þreyta er ekki alltaf bara þreyta. Stundum er hún viðvörunarljós en ekki til að hræða okkur, heldur til að fá okkur til að staldra við.

Að þekkja muninn á eðlilegri þreytu og þeirri sem gæti tengst hjartanu snýst ekki um kvíða. Hún snýst um meðvitund. Líkaminn talar við okkur á hverjum degi. Spurningin er einfaldlega hvort við hlustum.

Björn Ófeigs.

Heimildir

Johns Hopkins Medicine. Atrial Fibrillation (AFib) Symptoms (fatigue).
https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/atrial-fibrillation/afib-symptoms

Johns Hopkins Medicine. Heart Failure Symptoms.
https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/heart-failure-symptoms