Hjartaáfallið

110
Sjávarsýn í Sjálandi

Í dag 9. febrúar eru 15 ár síðan ég fékk hjartaáfall sem breytti lífi mínu til frambúðar. Mistök voru gerð við greiningu mína og meðferð og í kjölfarið fylgdu málaferli sem stóðu í níu ár. 15 ár er langur tími en miðað við allt og allt hef ég verið lánsamur þrátt fyrir erfið veikindi oft á tíðum sem ekki sér fyrir endann á. Horfurnar voru þó ekki góðar fyrstu árin og lífsgæðin léleg.

Frá áfallinu hef ég farið í hátt í 20 hjartaþræðingar, einn stóran opinn hjartauppskurð og farið þrjár ferðir til Svíðþjóðar þar sem var lagt mat á hvort hjartaskipti væru kostur í stöðunni. Í dag er ég með hjartabilun og geng með gangráð/bjargráð en spítalaferðirnar hef ég ekki lagt í að telja. Eins undarlega eins og það kann að hljóma þá held ég að þessi reynsla mín hafi gert mig að betri manneskju.

Hjartaáfallið

Sunnudaginn 9. febrúar fyrir 15 árum síðan vaknaði ég eins og venjulega nema mér leið ekki sérlega vel. Ég var með ónot eða óþol í kroppnum sem ég kannaðist ekki við. Ég dró frá gluggatjöld og birtan flæddi inn, opnaði svalarhurðina og dró að mér ferskt febrúarloftið til að hjálpa til við að ná ónotunum úr kroppnum. Ég fékk mér morgunteið mitt og hugsaði með mér að sennilega væri líkaminn minn bara að jafna sig eftir streitu undangenginna ára. Ég var þreyttur og hugsaði með mér að kannski væri ég bara að verða gamall. Ég brosti með sjálfum mér, gamall þú ert 37 ára.

Það er svolítið eins og morgunmaturinn hafi farið öfugt í mig þannig að ég ákveð að halla mér aðeins. Þegar ég vakna þá er kominn einhverskonar herpingur í brjóstið og ég er stífur í öxlunum á erfitt með andardrátt og ólíkur sjálfum mér. Ég reyni að halla mér fram og hrista hendurnar og axlirnar og koma hreyfingu á efri hluta líkamans og það er eins og létti smástund. En samt situr eins og hella á brjóstkassanum og hugsa með mér hvort ég sé að fá hjartaáfall en bægi þeirri hugsun frá mér, harka af mér, fæ mér verkjatöflu, skelli mér í jakka, sest upp í bíl og og set stefnuna á tónleika.

Félagi minn hoppar inn í bílinn og við brunum af stað. Ég snarast út úr bílnum og lít upp tröppurnar tuttugu sem ég þarf að ganga upp til að komast að tónleikahúsinu. Verkurinn í brjóstinu er enn að plaga mig og ég yggli mig í framan áður en ég legg í hann upp tröppurnar. Í tröppu þrjú byrja ég að vera móður og ég finn hvernig snarþyngir fyrir brjóstinu en áfram held ég upp tröppurnar og verkurinn heldur áfram að versna. Nú er hann farinn að dreifast út í axlirnar, það slær út á mér svita og mér líður orðið illa og er lafmóður.
Vinur minn hafði skokkað léttilega á undan mér og lent á spjalli við fólk. Hann lítur framan í mig þegar ég loksins kem upp tröppurnar náfölur, móður og kaldsveittur að niðurlotum kominn. Hann er fljótur að átta sig og segir við mig ”heyrðu karlinn við erum að fara með þig á spítala því mér sýnist þú vera að fá hjartaáfall” ég styn og hann grípur um mig, leiðir mig niður tröppurnar og inn í bíl og keyrir rösklega í áttina að Borgarspítalanum þar sem við vitum að bráðamóttakan er.

Bráðamóttökurnar

Ég á erfitt með andardrátt og finnst eins og mig vanti súrefni. Verkurinn er stöðugur eins og haldið sé heljartaki um brjóstið á mér og verkurinn leiðir út í axlir og báða handleggi, það perlar af mér svitinn og mér finnst ég vera að deyja. Vinur minn hjálpar mér út úr bílnum og ég get ekki meir, ég er að hníga niður í andyrinu verkirnir eru óbærilegir ég gefst upp. Fólk kemur hlaupandi og mér er komið fyrir á börum um leið og ég fæ tungurótartöflu. Ég er drifinn inn á stofu, rifinn úr jakkanum og nálum komið fyrir í báðum handleggjum og allskonar leiðslum komið fyrir á brjóstinu á mér og tækin fara að pípa allt í kringum mig. Það er mikið um að vera, margar hendur á lofti.

Mér finnst ég ekki geta meira og sú hugsun skítur upp kollinum hjá mér að hugsanlega sé ég að lifa síðustu andartökin í þessu lífi. Fyrst verð ég meir og hugsa um hver tilgangur minn hafi þá verið í þessu lífi eftir allt saman. Mér vöknar um augun yfir örlögum mínum og verkirnir eru svo miklir að lausn frá þeim væri kannski ekki svo slæmur kostur í stöðunni.
Mitt í þessum þankagangi mínum minntist ég draums sem mig dreymdi tveimur nóttum áður. Þar bað Guð mig að setjast hjá sér á trékoll, sýndi mér lífsbókina mína og sagði mér að það eina sem ég þyrfti að gera væri að treysta.
Skyndilega var eins og regla kæmist á hugsanir mínar og yfir mig færist friður og ég hugsa með mér að já það hefur verið tilgangur með lífi mínu og ef þetta er mín hinsta stund í lífinu þá er það allt í lagi. Allt er eins og það á að vera.

Auglýsing

Mér líður betur, tækin pípa ekki lengur af sama ákafa og verkurinn gefur aðeins eftir og ég svona eins og kem til sjálfs míns. Hjúkrunarfólkið í kringum mig er elskulegt og segir mér að nú séu þau búinn að ná tökum á stöðunni og verið sé að panta sjúkrabíl sem flytji mig niður á bráðmóttöku brjóstverkja niður á Hringbraut þar sem frekari greining og meðferð fari fram. Verkirnir í brjóstinu eru ekki farnir en mér líður betur enda búinn að fá sprengitöflur, hjartamagnyl og fullt af morfíni í æð þannig að ég bíð rólegur eftir sjúkrabílnum. Ég er þreyttur og eftir mig en finnst ég vera í góðum höndum.

Rúmlega klukkustund eftir að ég kom inn á Borgarspítalan er ég fluttur með sjúkrabíl niður á Hringbraut með fullt fangið af pappírum sem eiga að fylgja mér þangað (seinna kom í ljós að þessir pappírar voru aldrei skoðaðir heldur týndust og hafa aldrei komið fram síðan). Það eru smávandræði með að koma mér fyrir en á endanum er ég settur í hliðarherbergi sem er eins og aðgerðarherbergi og heldur kuldalegt. Engin bjalla og það er hent yfir mig teppi. Það er hafist handa við að taka blóðprufur, taka hjartalínurit og svo er mér sagt að bíða.

Við tekur bið og ég skoða umhverfi mitt sem er mjög kuldalegt svo ekki verði meira sagt og ég er með eitt ræfils teppi yfir mér og ég skelf úr kulda. Verkirnir eru farnir að sækja að mér aftur með auknum krafti og ég byrja að kalla á einhvern sem getur hjálpað mér. Loks kemur hjúkrunarkona og ég spyr hvort hún geti ekki gefið mér eitthvað kröftugra við verkjunum. Hún er ekki fús til þess í fyrstu en eftir dálítið þras þá fæ ég aðeins meira morfín og það léttir um stund.

Biðin

Sérfræðingurinn á vakt birtist snögglega og segir að blóðprufurnar hafi komið ágætlega út og hjartalínuritið líka þannig að við höldum bara okkar striki og tökum blóðprufur og nýtt rit eftir þrjá tíma. Hann lítur hvasst á mig og spyr mig hvort verkurinn breytist við innöndun og ég anda djúpt, hugsa, anda meira og er ekki viss en jú það getur verið að hann breytist við innöndun. Mér finnst erfitt að meta þetta og finnst ég settur í óþægilega stöðu enda búinn að fá mikið af verkjalyfjum yfir daginn. Sérfræðingurinn segir mér að líklega sé þetta gollurhúsbólga og hún geti verið sársaukafull en ekki hættuleg. Mér er létt.
En tíminn líður og mér líður ekki betur. Það eru teknar fleiri blóðprufur og hjartalínurit en verkirnir eru allir að færast í aukana.

Ég kalla síendurtekið eftir aðstoð en fæ lengi vel ekkert svar en ég heyri í fólki frammi á ganginum á þönum. Ég held áfram að kalla og loks kemur hjúkrunarkonan og ég kvarta. Hún segir mér að ég sé búinn að fá svo mikið af verkjalyfjum að það sé ekki hægt að dæla þessu í mig endalaust. Ég ber mig aumlega, ég er þjáður. Hjúkrunarkonan fer fram til að athuga málið og kemur að mér finnst löngu seinna og segir að ég geti fengið einn lítinn skammt í viðbót. Hún segir mér jafnframt að nú styttist í að við tökum þriðju blóðprufuna og nýtt rit. Ég kinka kolli og loka augunum.

Tíminn líður og mér finnst eins og engin hugsi um mig hérna, verkirnir hellast yfir mig af fullum krafti og ég úrvinda af þreytu er orðin lítill í mér þar sem ég hírist í þessu kalda og óvistlega rými og skelf úr kulda. Tilfinningin segir mér að ég sé ekki í góðum málum. Það er engin að sinna mér og mér vöknar um augun, mér finnst ég ósköp lítill og smár og aleinn í heiminum.

Loksins er komið að taka fleiri blóðprufur og hjartalínurit og klukkan orðin rúmlega tíu um kvöldið. Það eru liðnir sex klukkutímar síðan ég kom inn á slysó á Borgarspítalanum.
Það talar engin við mig og ég er orðin viðþolslaus af verkjum aftur ég kalla og kalla en fæ ekkert svar, ég er gleymdur.

Greiningin

Skyndilega birtist sérfræðingurinn í dyrunum og hann er alvarlegur í bragði og segir mér að hann ætli að fara með mig í ómskoðun. Hann keyrir mig sjálfur, segir ekkert en er mjög alvarlegur. Skyndilega stendur hann upp og fer í símann en ég greini ekki orðaskil en ég finn að honum er brugðið. Hann keyrir mig til baka inn á bráðamóttökuna og framhjá kuldalega aðgerðarherberginu sem ég hafði verið í allan daginn. Hjúkrunarfólk kemur á móti okkur og er alvarlegt en elskulegt. Það er eitthvað í gangi sem ég átta mig ekki á enda er ég algjörlega búinn eftir daginn og athyglisgáfan að gefa sig. Það er farið með mig inn á stofu, innst inni í horni og þar sé ég uppábúið rúm og ég gleðst yfir því að fá loksins að komast inn í hlýjuna og meira að segja í rúm með sæng og bjöllu.

Ég er háttaður upp í rúm og það eru margar hendur í kringum rúmið mitt að koma fyrir tækjum og pokum og nálum, allir elskulegir en alvarlegir á svipinn. Sérfræðingurinn kemur gangandi og hann er mjög þungbrýnn. Hann kemur að rúminu mínu og segir mér að rannsókn hafi leitt í ljós að ég hafi fengið stórt hjartaáfall og ómunin hafi sýnt að það var lítill sem engin samdráttur á stóru svæði framan á hjartavöðvanum. Ég jánka en skil ekki það sem hann er að segja mér og get ekki sett það í neitt samhengi. Ég geri mér þó grein fyrir því að staðan er grafalvarleg og hugsanlega sé lífi mínu ógnað.

Hann segir mér að nú eigi að gefa mér segaleysandi meðferð til að reyna að losa upp blóðtappann sem stíflar kransæðina í hjartanu og kemur í veg fyrir að hjartað fái nægjanlegt blóð. Án þess að skilja nákvæmlega hvað hann er að segja þá er staðan þannig að það lítur út fyrir að stórt drep hafi myndast á hluta hjartans vegna þess að hjartað hefur ekki fengið næringu svo klukkutímum skipti. Það er greinilegt að hér hafa átt sér stað hræðileg mistök við greiningu og meðferð.

Stuttu seinna er ég svo fluttur upp á hjartadeild og komið þar fyrir á lítilli stofu. Þar er ég settur í gott rúm og hlúð vel að mér. Dagurinn hefur verið erfiður og ég á enga orku eftir en verður hugsað til þess að ekki hafi verið vel hugsað um mig niðri á bráðamóttökunni, það var nöturleg vist. Ég veit ekki hvað um mig verður en hér talar fólk við mig og er umhugað um að ég hafi það sem best. Ég verð viðkvæmur við þessa hlýju sem mér er sýnd og þar sem ég er við það að sofna finn ég hvernig tárin taka að streyma. Um leið og ég loka augunum ákveð ég að treysta Guði, hann hefur reynst mér vel í dag eins og hann lofaði mér.

Björn Ófeigs.