Góður árangur kransæðahjáveituaðgerða á Íslandi

Aðgerð á hjartaÞrátt fyrir að gefi á bátinn á Landspítalanum skila starfsmenn þar frábæru starfi þrátt fyrir oft á tíðum erfiðar aðstæður. Slíkir starfsmenn eru eftirsóknarverðir og þeim ber að þakka fyrir það að vera til staðar fyrir okkur sem þurfum á þeim að halda. Greinin hér að neðan er af vef Landspítalans.

Hlutfall þeirra sem gangast undir kransæðahjáveituaðgerð hér á landi og látast innan 30 daga hefur batnað mjög á síðustu árum og er aðeins um tvö prósent nú. Þá eru yfir 92 prósent þeirra sem fara slíka aðgerð á lífi fimm árum eftir hana. Þetta er meðal þess sem kemur fram í MS-verkefni Hannesar Sigurjónssonar læknis sem hann varði 26. september 2013 við læknadeild Háskóla Íslands. Niðurstöðurnar sýna að sú meðferð sem veitt er hér á landi stenst samanburð við það besta sem þekkist í nágrannalöndum okkar.

Opnar hjartaaðgerðir eru með stærstu og dýrustu skurðaðgerðum sem framkvæmdar eru. Hér á landi var fyrsta aðgerðin gerð á Landspítalanum í júní 1986 og var um svokallaða kransæðahjáveituaðgerð að ræða. Síðan hafa verið hátt í sex þúsund opnar hjartaaðgerðir á Íslandi og eru um 2/3 hlutar þeirra kransæðahjáveituaðgerðir.

Við kransæðahjáveituaðgerð er blóði veitt framhjá stíflum í kransæðum sjúklings sem bætir blóðflæði til hjartans. Þetta er gert með því að veita blóðinu frá ósæð sjúklings í svokallaða græðlinga sem annaðhvort eru slagæðar innan í brjóstholi sjúklingsins sjálfs eða bláæðar frá ganglimum. Við aðgerðina er hjartað oftast stöðvað og notast við hjarta- og lungnavél til að halda uppi blóðrás og lungnastarfsemi.

Um er að ræða umfangsmiklar aðgerðir sem geta haft fylgikvilla, sérstaklega hjá sjúklingum sem koma alvarlega veikir til aðgerðar, til dæmis eftir hjartastopp.

Á síðustu sjö árum hafa staðið yfir umfangsmiklar rannsóknir á árangri opinna hjartaaðgerða hér á landi, sérstaklega kransæðahjáveituaðgerðum. Ein af rannsóknunum, sem skipta tugum, er uppistaða í MS-verkefni Hannesar Sigurjónssonar læknis en hann hefur unnið þær undir handleiðslu Tómasar Guðbjartsson, yfirlæknis á Landspítala, og prófessors í skurðlækningum við Háskóla Íslands.

Auglýsing

Í rannsóknunum hefur aðallega verið litið á afdrif sjúklinga fyrstu 30 daga eftir aðgerð en einnig horfur til langs tíma, svokallaða langtímalifun. Í ljós hefur komið að árangur þessara aðgerða er mjög góður hér á landi og fer batnandi. Þannig reyndist svokallað dánarhlutfall innan 30 daga lægra en 3% á tímabilinu 2002-2006 og lækkaði í 2% á tímabilinu 2007-2012. Fimm árum frá aðgerð voru 92% sjúklinganna á lífi sem líka þykir mjög góður árangur.

Einnig er jákvætt að með þessum rannsóknum og vaxandi gæðastarfi lækna og hjúkrunarfræðinga á Landspítala hefur tekist að draga úr fylgikvillum, t.d. skurðsýkingum og tíðni líffærabilunar, eftir aðgerð. Einnig hefur verið litið sérstaklega á árangur eldri sjúklinga (yfir 75 ára) sem eru vaxandi hluti þeirra sem gangast undir kransæðahjáveituaðgerð, eða í kringum 25%. Reyndist árangur þessa sjúklingahóps einnig mjög góður.

Rannsóknir á árangri opinna hjartaaðgerða hér á landi eru hvort tveggja í senn vísinda- og gæðarannsóknir og hafa greinar um þær allar birst í alþjóðlegum vísindaritum. Þær gefa mikilvæg skilaboð bæði til sjúklinga og starfsmanna Landspítala. Að hverri aðgerð koma tugir starfsmanna og kostnaður við hverja slíka hleypur á milljónum. Þess vegna, en umfram allt fyrir sjúklinginn sjálfan, er mikilvægt að vel takist til. Góður árangur staðfestir að á Landspítala er veitt meðferð í hæsta gæðaflokki.